۱۹ ژوئیه ۲۰۲۶- یک مطالعۀ جدید بر روی بیش از یک میلیون زن نشان داده است که افزایش وزن بیش از حد در دوران بارداری با افزایش خطر عوارض بالقوه تهدیدکننده حیات مرتبط است؛ این موضوع فارغ از این است که وزن در شروع بارداری در دسته زیروزن نرمال، نرمال، اضافه وزن یا چاقی قرار داشته باشد. محققان در این مطالعه دریافتند که میزان افزایش خطر بین ۱۶٪ تا ۳۳٪ است و بیشترین خطر در میان افرادی مشاهده شد که در ابتدای بارداری در دسته «زیر وزن نرمال» قرار داشتند.
این تحقیق جدید در کنگره بینالمللی چاقی (ICO 2026) که توسط فدراسیون جهانی چاقی (WOF) در مکزیکوسیتی برگزار شد، ارائه گردید. این مطالعه توسط دانشیار لورا اندرسون، سحر خادمایمان (دانشجوی دکترای متدولوژی تحقیقات سلامت در دانشگاه مکمستر کانادا) و همکارانشان انجام شده است.
این پژوهش بخشی از پروژه SERENEاست؛ یک تلاش تحقیقاتی با همکاری شبکهای از مشاوران دارای تجربه زیسته که متعهد به بررسی چرایی و زمان وقوع «عوارض شدید مادری (SMM)»، گروههای آسیبپذیر، پیامدهای بلندمدت جسمی، اجتماعی و روانی، و چگونگی کاهش این عوارض منفی است.
عوارض شدید مادری (SMM)، شامل عوارض بالقوه تهدیدکننده حیات در دوره پیرامون تولد (Perinatal)، با پیامدهای جسمی و روانی طولانیمدت مانند خونریزی شدید یا سپسیس (عفونت خون) است. افزایش وزن بارداری یک عامل اصلاحپذیر در دوران بارداری است؛ با این حال، ارتباط آن با SMMهنوز بهخوبی درک نشده است. بنابراین، هدف این مطالعه بررسی ارتباط بین افزایش وزن بارداری و SMMدر دستههای مختلف شاخص توده بدنی (BMI) پیش از بارداری بود.
نویسندگان با استفاده از مطالعه کوهورت گذشتهنگر و دادههای ثبت تولد و دادههای بستری در کانادا (بین سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۲)، این تحقیق را انجام دادند. این مطالعه شامل بارداریهای تکقلو با سن بارداری حداقل ۲۰ هفته یا وزن نوزاد حداقل ۵۰۰ گرم بود. افزایش وزن بارداری بر اساس توصیههای موسسه پزشکی (IOM) به سه دسته «ناکافی»، «کافی» و «بیش از حد» تقسیم شد.
در میان ۱۰۳۵۹۲۷ مورد بارداری، ۱۸.۶٪ افزایش وزن ناکافی، ۲۸.۶٪ افزایش وزن کافی و ۵۲.۸٪ افزایش وزن بیش از حد داشتند؛ ۱.۴۶٪ (تقریباً ۳ نفر از هر ۲۰۰ زن باردار) دچار SMMشدند. افزایش وزن بیش از حد در مقایسه با افزایش وزن کافی، با افزایش خطر SMMدر تمامی دستههای BMIمرتبط بود (از ۱۶٪ در افراد دارای اضافه وزن تا ۳۳٪ در افراد زیروزن).
در مقابل، افزایش وزن ناکافی عمدتاً با افزایش خطر SMMدر افراد با وزن نرمال (۱۳٪ افزایش خطر) و اضافه وزن (۱۹٪ افزایش خطر) مرتبط بود. نویسندگان مشاهده کردند که افزایش وزن کمتر، یک عامل خطر قوی برای SMMدر میان زنان زیروزن نرمال، وزن نرمال و دارای اضافه وزن بود، اما این اثر در زنان مبتلا به چاقی کمتر بود.
همچنین، بیماری های پیش از بارداری و افزایش وزن خارج از محدودۀ توصیه شده، اثر همافزایی (Synergistic) نشان دادند. به عنوان مثال، افزایش وزن بیش از حد در افراد مبتلا به دیابت یا فشار خون بالا، با خطری بسیار بیشتر از آنچه که از ترکیب جداگانه این دو عامل انتظار میرفت، همراه بود. یک زن با وزن نرمال که دارای بیماری زمینهای (مانند فشار خون مزمن یا دیابت) بود و همزمان افزایش وزن بیش از حد داشت، تقریباً "سه برابر" بیشتر از یک زن با وزن نرمال و بدون بیماری که افزایش وزن کافی داشت، در معرض خطر ابتلای به عوارض شدید قرار داشت.
نویسندگان نتیجه گیری کردند که افزایش وزن خارج از محدودۀ توصیه شده میتواند با افزایش عوارض شدید در زنان باردار مرتبط باشد. سحر خادمایمان نیز افزود: «افزایش وزن سالم در بارداری فقط برای زنان با BMIبالا مهم نیست، بلکه برای تمام زنان باردار، فارغ از وزنشان، اهمیت دارد.»
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-07-excessive-weight-gain-pregnancy-complications.html